Εξερευνήστε: Σπλιτ

Η Πινακοθήκη Καλών Τεχνών του Σπλιτ, που ιδρύθηκε το 1931, στεγάζεται από το 2009 στο πρώην δημοτικό νοσοκομείο του 1792, δίπλα στο βόρειο τείχος του Ανακτόρου του Διοκλητιανού. Η συλλογή της, με περισσότερα από 3.500 έργα, εκτείνεται από τον 14ο αιώνα ως σήμερα, με εικόνες, παλαιούς δασκάλους και Κροάτες καλλιτέχνες όπως οι Βλάχο Μπούκοβατς, Ιβάν Μέστροβιτς και Εμανουέλ Βίντοβιτς.

Το χάλκινο άγαλμα του Γρηγορίου της Νιν, επισκόπου του 10ου αιώνα που μνημονεύεται για την υπεράσπιση της κροατικής γλώσσας στη θεία λειτουργία, είναι έργο του Ιβάν Μέστροβιτς. Στήθηκε το 1929 στο Περίστυλο, απομακρύνθηκε κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και στήθηκε ξανά το 1954 έξω από τη Χρυσή Πύλη του Ανακτόρου του Διοκλητιανού, όπου οι επισκέπτες τρίβουν το γυαλισμένο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού του για καλή τύχη.

Η Χρυσή Πύλη είναι η κύρια βόρεια πύλη του Ανακτόρου του Διοκλητιανού, χτισμένη γύρω στο 305 στο τέλος του δρόμου προς τη Σαλώνα. Η πρόσοψή της έχει κόγχες και μια τυφλή τοξοστοιχία επτά τόξων· χτίστηκε τον Μεσαίωνα, άνοιξε ξανά το 1857 και αναστηλώθηκε το 2012–2015. Οδηγεί από το πάρκο έξω από τα τείχη στην παλιά πόλη, δίπλα στο άγαλμα του Γκργκουρ Νίνσκι.

Το Δημοτικό Μουσείο του Σπλιτ στεγάζεται στο Μέγαρο Παπάλιτς, μια γοτθική-αναγεννησιακή αστική κατοικία του 15ου και 16ου αιώνα μέσα στο Ανάκτορο του Διοκλητιανού, χτισμένη γύρω από μια αυλή με λότζια και εξωτερική σκάλα. Το μουσείο άνοιξε εδώ το 1952 και, μετά από αναστήλωση, άνοιξε ξανά το 1992 με μια έκθεση που ακολουθεί την ιστορία του Σπλιτ από τον Μεσαίωνα ως τον 20ό αιώνα.

Ο Ναός του Δία είναι μικρός ρωμαϊκός ναός χτισμένος μεταξύ 295 και 305 στο δυτικό τμήμα του Ανακτόρου του Διοκλητιανού, κοντά στο Περίστυλο. Μετατράπηκε σε βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη στον πρώιμο Μεσαίωνα· στο εσωτερικό υπάρχουν μια φατνωματική καμαρωτή οροφή, μια κολυμβήθρα με ανάγλυφο ενός Κροάτη βασιλιά του 11ου αιώνα και ένας χάλκινος Ιωάννης ο Βαπτιστής του Ιβάν Μέστροβιτς.

Ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Δομνίου στεγάζεται στο οκταγωνικό μαυσωλείο που έχτισε ο Διοκλητιανός για τον εαυτό του μέσα στο ανάκτορό του, το οποίο μετατράπηκε σε εκκλησία τον 7ο αιώνα. Στο εσωτερικό υπάρχουν κίονες από κόκκινο γρανίτη, μια ρωμαϊκή ζωφόρος και θύρες από καρυδιά σκαλισμένες από τον Αντρίγια Μπουβίνα το 1214· το καμπαναριό των 57 μέτρων, που άρχισε να χτίζεται τον 13ο αιώνα, υψώνεται δίπλα του πάνω από το Περίστυλο.

Το Ανάκτορο του Διοκλητιανού είναι το ρωμαϊκό ανάκτορο και φρούριο που έχτισε ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός στην ακτή του Σπλιτ για να αποσυρθεί εκεί το 305 μ.Χ. Τα τείχη, οι πύλες, η πλατεία του Περιστύλου και τα θολωτά υπόγεια αποτελούν σήμερα περίπου το μισό της παλιάς πόλης, με δρόμους, κατοικίες, καταστήματα και καφέ στο εσωτερικό· είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1979.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Σπλιτ, που ιδρύθηκε το 1820, είναι το παλαιότερο μουσείο της Κροατίας. Το νεορομανικό του κτίριο, έργο των Βιεννέζων αρχιτεκτόνων Άουγκουστ Κίρσταϊν και Φρίντριχ Όμαν, άνοιξε το 1922 και παρουσιάζει ευρήματα από την προϊστορία ως τον πρώιμο Μεσαίωνα, κυρίως από τη Σαλώνα, με ρωμαϊκές επιγραφές και γλυπτά στις στοές γύρω από τον κήπο του.

Η Πινακοθήκη Ιβάν Μέστροβιτς είναι η έπαυλη που σχεδίασε για τον εαυτό του ο γλύπτης Ιβάν Μέστροβιτς στη χερσόνησο Μαριάν και χτίστηκε μεταξύ 1931 και 1939. Από τη δωρεά του το 1952 παρουσιάζει έργα του σε μάρμαρο, χαλκό, ξύλο και γύψο, σχέδια και έπιπλα, με γλυπτά στον κήπο· το εισιτήριο καλύπτει επίσης το κοντινό παρεκκλήσι Κρίκβινε–Κάστιλατς με τα σκαλιστά ξύλινα πάνελ του.

Το Μαριάν είναι λόφος 178 μέτρων στη χερσόνησο δυτικά της παλιάς πόλης του Σπλιτ, καλυμμένος με μεσογειακό πευκοδάσος και προστατευόμενος ως δασικό πάρκο. Μονοπάτια και πέτρινα σκαλοπάτια οδηγούν από τη συνοικία Βάρος, δίπλα από μικρές εκκλησίες, σε σημεία θέας προς την πόλη, τα νησιά και τα βουνά της ενδοχώρας, και παραλίες απλώνονται κατά μήκος της ακτής του.

Το Φρούριο του Κλις στέκει σε μια βραχώδη ράχη πάνω από το χωριό Κλις, περίπου 12 χλμ. οδικώς βορειοανατολικά του Σπλιτ, φρουρώντας το πέρασμα ανάμεσα στα όρη Μόσορ και Κόζιακ. Έδρα Κροατών ηγεμόνων από τον 9ο αιώνα, βρισκόταν στα χέρια των Οθωμανών από το 1537 ώσπου το κατέλαβε η Βενετία το 1648. Ένα μονοπάτι περνά από τρεις περιτειχισμένους περιβόλους δίπλα στον κυκλικό πύργο Όπρα και την εκκλησία του Αγίου Βίτου.