Odkryj: Ercolano

Herkulanum to rzymskie miasto nadmorskie na terenie dzisiejszego Ercolano, które w 79 roku n.e. zasypała lawina piroklastyczna z Wezuwiusza; odkryto je w 1709 roku, a regularne wykopaliska prowadzi się od 1738 roku. Grube osady zwęgliły i zachowały drewniane dachy, łóżka i drzwi, a odkopane ulice pokazują domy z marmurami i mozaikami, termy oraz hangary na łodzie, w których znaleziono około 300 szkieletów.

Narodowe Muzeum Kolejnictwa w Pietrarsie zajmuje burbońskie zakłady Pietrarsa, założone w 1840 roku przez Ferdynanda II przy linii Neapol–Portici, pierwszej kolei we Włoszech, otwartej w 1839 roku. Ponad 55 zabytkowych lokomotyw i wagonów stoi w dawnych halach warsztatowych nad morzem, od repliki parowozu Bayard po pociągi elektryczne.

Wezuwiusz to wulkan nad Zatoką Neapolitańską, którego erupcja w 79 roku n.e. zniszczyła Pompeje, Herkulanum, Oplontis i Stabie; ostatni raz wybuchł w 1944 roku. Na terenie Parku Narodowego Wezuwiusza szlak nr 5, Il Gran Cono, wspina się z placu na wysokości około 1000 metrów w gminie Ercolano na krawędź krateru szczytowego.

Castel Nuovo, zwany też Maschio Angioino, to średniowieczny zamek przy Piazza Municipio, zbudowany po raz pierwszy w 1279 roku za Karola I Andegaweńskiego i odbudowany przez Alfonsa Aragońskiego w XV wieku. Pięć okrągłych wież otacza łuk triumfalny z białego marmuru; wewnątrz znajdują się Kaplica Palatyńska, Sala dei Baroni i muzeum miejskie.

Pio Monte della Misericordia to instytucja dobroczynna założona w 1601 roku przez siedmiu neapolitańskich szlachciców, z ośmiobocznym kościołem i pałacem przy Via dei Tribunali, przebudowanym przez Francesca Antonia Picchiatiego od 1658 roku. Nad ołtarzem głównym wisi Siedem uczynków miłosierdzia Caravaggia, a galeria obrazów na piętrze pokazuje dzieła Luki Giordana i innych.

Pałac Królewski w Neapolu stoi przy Piazza del Plebiscito; zaczęto go budować w 1600 roku według projektu Domenica Fontany jako rezydencję hiszpańskich wicekrólów. Od 1734 roku był główną rezydencją Burbonów neapolitańskich; zwiedzający przechodzą przez apartamenty reprezentacyjne, Museo della Fabbrica o historii budynku i wiszący ogród nad portem.

Teatro di San Carlo to opera w Neapolu, otwarta w 1737 roku dla króla Karola Burbona obok Pałacu Królewskiego i odbudowana w ciągu roku po pożarze w 1816 roku. Jej widownia w kształcie podkowy, otoczona kondygnacjami lóż, mieści 1386 osób; sezon operowy trwa od końca listopada do lipca, a baletowy od grudnia do czerwca.

Piazza del Plebiscito to duży plac dla pieszych w centrum Neapolu, nazwany na pamiątkę plebiscytu z 21 października 1860 roku, który przyłączył Neapol do Królestwa Włoch. Pałac Królewski zamyka jego wschodnią stronę, a kościół San Francesco di Paola z półkolistą kolumnadą zachodnią; przed kościołem stoją dwa konne posągi królów z dynastii Burbonów.

Katedra w Neapolu to siedziba arcybiskupa Neapolu, gotycki kościół rozpoczęty za Karola I Andegaweńskiego i ukończony na początku XIV wieku; jej fasadę przebudowano w stylu neogotyckim pod koniec XIX wieku. Wewnątrz znajdują się Kaplica Skarbu San Gennaro, wczesnochrześcijańska bazylika Santa Restituta i baptysterium z IV wieku.

San Lorenzo Maggiore to kościół franciszkański rozpoczęty pod koniec XIII wieku w centrum starożytnego miasta greckiego i rzymskiego, z gotycką apsydą i XVIII-wieczną fasadą. Pod krużgankiem wykopaliska odsłaniają brukowaną ulicę rzymskiego Neapolis ze sklepami i halą targową, a muzeum w klasztorze przedstawia historię tego miejsca.

Muzeum Skarbu San Gennaro otwarto w grudniu 2003 roku obok katedry w Neapolu; pokazuje dary ofiarowane patronowi miasta przez pięć stuleci. Kolekcja obejmuje klejnoty, srebrne popiersia, wota, obrazy i XVIII-wieczną złoconą lektykę używaną niegdyś w procesjach; Kaplica Skarbu świętego znajduje się w sąsiedniej katedrze.

Galleria Umberto I to kryty pasaż handlowy zbudowany w latach 1887–1890 według projektu Emanuela Rocca, naprzeciw Teatro di San Carlo. Cztery skrzydła sklepione żelazem i szkłem spotykają się na planie krzyża pod szklaną kopułą wysoką na 57 metrów, ze sklepami i kawiarniami na poziomie ulicy i mieszkaniami na piętrze.

San Francesco di Paola to bazylika po zachodniej stronie Piazza del Plebiscito, zbudowana w latach 1816–1846 według projektu Pietra Bianchiego na wzór Panteonu w Rzymie. Portyk z sześciu kolumn stoi przed okrągłym kościołem z 53-metrową kopułą, ujętym półkolistą kolumnadą zaplanowaną za Joachima Murata.

Podziemny Neapol to trasa z przewodnikiem, która zaczyna się na Piazza San Gaetano i schodzi na głębokość około 40 metrów do tuneli i cystern drążonych w tufie od czasów greckich, później używanych jako akwedukt i jako schrony przeciwlotnicze podczas II wojny światowej. Zwiedzanie obejmuje też pozostałości rzymskiego teatru Neapolis w pobliskim starym domu.

Klasztor Santa Chiara założyli w 1310 roku król Robert Andegaweński i królowa Sancha z Majorki obok gotyckiego kościoła Santa Chiara. Jego krużganek przeprojektował Domenico Antonio Vaccaro w latach 1739–1742, z filarami i ławkami pokrytymi malowanymi płytkami majolikowymi, a muzeum pokazuje rzymskie łaźnie odkopane na miejscu i XVIII-wieczną szopkę.

Tunel Burbonów to podziemne przejście w Neapolu rozpoczęte w latach 50. XIX wieku dla króla Ferdynanda II, by połączyć Pałac Królewski z koszarami przy dzisiejszej Via Morelli. Nigdy nieukończony, przecina starsze cysterny i kamieniołomy; podczas II wojny światowej służył jako schron przeciwlotniczy, a wewnątrz wciąż leżą wraki samochodów i motocykli z późniejszego parkingu depozytowego.

Lapis Museum to podziemna trasa pod Bazyliką Santa Maria Maggiore della Pietrasanta przy Via dei Tribunali, prowadzona przez Associazione Pietrasanta. Zwiedzanie z przewodnikiem prowadzi obok greckich i rzymskich cystern, od 2021 roku ponownie napełnionych bieżącą wodą, oraz odcinka starego akweduktu używanego jako schron przeciwlotniczy podczas II wojny światowej, a powrót odbywa się windą wznoszącą się na 35 metrów.

Sant'Anna dei Lombardi to kościół i dawny klasztor oliwetanów przy Piazza Monteoliveto w Neapolu, założony w 1411 roku jako Santa Maria di Monteoliveto. Zwiedzanie obejmuje renesansowe kaplice z rzeźbą toskańską, zakrystię malowaną przez Giorgia Vasariego, terakotowe Opłakiwanie zmarłego Chrystusa Guida Mazzoniego i kryptę opatów.

Gesù Nuovo to kościół jezuitów przy Piazza del Gesù Nuovo, zbudowany w latach 1584–1601 przez Giuseppe Valeriana we wnętrzu pałacu, który Roberto Sanseverino, książę Salerno, wzniósł w 1470 roku. Zachował fasadę pałacu z szarego kamienia piperno ciosanego w diamentowe ostrosłupy; wewnątrz znajdują się kaplice z kolorowego marmuru i freski Francesca Solimeny.

Jago Museum zajmuje kościół Sant'Aspreno ai Crociferi na skraju Rione Sanità, gdzie rzeźbiarz Jago pracował nad kilkoma dziełami, w tym nad swoją Pietą. W konsekrowanym kościele prezentowana jest zmieniająca się ekspozycja jego rzeźb, a zwiedzanie zaczyna się od oprowadzania z przewodnikiem; bilet obejmuje też Il Figlio Velato w pobliskiej Cappella dei Bianchi.